Borsa

Tarih: 1 Mayıs 2013

0

Borsa Nedir

Yatırım yapmak denildiği zaman ve özellikle hisse senedi denildiği zaman akla ilk önce borsa gelmekte. Borsalar en eski tarihli yatırım işlemlerinin yapıldığı yerlerdir. Organize edilmiş piyasalardır ve arz – talep ilişkine dayanmaktadır. Bu tarihi yatırım piyasasını Borsa Nedir başlığı altında açıklamak istiyoruz.

Borsa Nedir diye sorulduğu zaman en basit haliyle, belirli kurallara göre ticareti yapılan ve talep edilen malların organize edilmiş kurumsal piyasasıdır. Borsalar kurumsaldır ve bir piyasadır. Borsalar, kendilerine özgü kuralları olduğundan dolayı kurumsal niteliği taşımaktadır. Piyasa olmalarının nedeni ise ticari ve talep edilen malların ticaretinin yapılmasıdır.

Borsaların çeşitli yatırım araçları vardır. Ama bunlar arasında akla ilk gelen hisse senetleridir. Borsa tarihi olarak da ilk hisse senetleri ile başladığı savunulabilir. Borsalar 16. yüzyılda Amsterdam’da başlamıştır ve daha sonra Fransa’nın Lyon kentine yayılarak gelişim göstermiştir. Menkul kıymetlerin yani hisse senedi gibi değerli evrakların alım – satım işlemlerine ise Londra’da başlanmıştır. Bu borsanın tarihi ile ilgili net bir rakam verilemese de 1770 yıllarında menkul kıymetlerin alım satımının yapılmasına aracılık eden ve girişinin ücretli olduğu bir kahvehanenin tabelasında Borsa anlamına gelen ‘The Stock Exchange’ yazılıdır. Bu kahvehane Borsa tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Türkiye’de de Osmanlı zamanına dayanan borsalar özellikle bono piyasası olarak bilinmektedir. Borsada hisse senetleri dışında bono, tahvil, emtia denilen ticari mallar ve döviz alım – satım işlemleri de yapılmaktadır. Borsalar aynı zamanda bu yatırım araçlarına göre değişik isimler almaktadır. Emtia ürünlerinin ticaretinin yapıldığı emtia borsaları, menkul kıymetlerin ticaretinin yapıldığı menkul kıymetler borsası, türev araçların işlem gördüğü vadeli opsiyon borsaları, Para birimleri ile işlem yapılan döviz borsaları (Forex) bulunmaktadır.

Borsaların basit işleyişleri arz – talep ilişkine dayanmaktadır ve alıcı – satıcının arasındaki bağı sağlayan komisyoncu vardır. Ticareti yapılan malların fiyatları ve kurları ise arz – talebe göre belirlenmektedir. Komisyoncular alıcı ve satıcı arasındaki bağı kurar ve gerçekleşen işlem sonrasında kendi payını alır. Borsalar ise alıcı ve satıcıların buluşmalarını sağlayan yerlerdir. Her ülkenin kendi borsası bulunmaktadır ve ülkemizde Borsa İstanbul (BIST) bulunmaktadır. Borsa İstanbul 5 Nisan 2013 tarihinde işlem yaptırmaya başlayan yeni borsamızdır. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nın tüzel kişiliklerine son verilerek tek çatı altında toplamıştır. Daha fazla küreselleşme çabaları içersinde görevini icra etmektedir.

Borsalarda alım – satım işlemleri sırasında kişiler yüz yüze gelmezler ve emirler elektronik ortamda gerçekleşmektedir. Elektronik ortama işlenen emirlerin eşleşmesi sonucunda sözleşme yapılmış olur. Aynı zamanda alım – satım işlemini gerçekleştirecek kişiler emirlerini doğrudan borsaya iletmezler, aracılık görevindeki komisyoncular emirleri borsaya iletirler.

Borsalarda fiyat ve kurların belirlenmesinin arz – talep ilişkisine dayanmaktadır. Fiyat oluşumu ise menkul kıymetlerin alım – satım emirlerinin belirli kurallar çerçevesinde açık bir şekilde olması kaydıyla gerçekleştirilir. Her ülkede farklı olmakla birlikte ülkemizde fiyatlar Sermaye Piyasası Kurulu ve Borsa İstanbul tarafından denetlenmektedir. Bu ise fiyatlarda güvenlik anlamına gelmektedir. Fiyatların dalgalanması ise her yatırımcının farklı öngörülere sahip olmasından kaynaklanmaktadır.

Borsada başarılı işlemler gerçekleştirmek için iyi bir piyasa takibi yapılmalıdır ve işlem yapılacak yatırım aracı ile ilgili geniş bilgi sahibi olmak büyük önem taşımaktadır. Aynı zamanda borsada başarılı olmak yüksek tecrübeye bağlıdır. Yatırım yapacak kişilerin kendi stratejileri olmalıdır ve başkalarından aldıkları tüyolar ile işlem yapmamaları gerekmektedir. Bu yüksek kazanç elde etmek ve Para yönetiminin sağlanması adına önemlidir. Ülkelerde yaşanan ekonomik ve siyasi durum yatırım araçları üzerinde etkiler yaratmaktadır. Bu nedenle yatırım yapılacak yatırım aracının bütün özellikleri ile bilinmesi büyük önem taşır.

Borsanın kısıtlı işlem saatleri vardır. Bu saatler içerisinde işlemlerini gerçekleştirmeniz gerekmektedir. İyi bir piyasa takibi yapıp öngörü sahip olarak işlemlerinizi borsa işlem saatleri içerisinde sonlandırmalı veya başlatmalısınız. Aynı zamanda eğer borsa işlem saatinde değil ve piyasa beklentiniz yönünde ilerlemiyorsa, borsa işlem saatini beklemeniz gerekecektir. Bu süreçte de teminatınızın çoğunu kaybedebilirsiniz. Bu nedenle piyasa takibinin ve öngörülere sahip olmak için gerekli analizlerin yapılıp borsa işlem saatleri içerisinde gerekli emirler verilmelidir.

Borsaların hizmet ettiği 3 temel amaç bulunmaktadır;

  • Şirketlere ve ekonomiye halka arz yoluyla kaynak sağlamak,
  • Yatırımcıların güvenilir ve şeffaf bir piyasada yatırım yapmaklarını sağlamak,
  • Hisse senetlerinin alım – satımını yapmak isteyen yatırımcılara ortam sağlamak.

Bu amaçlardan dolayı borsalar organize olmuş piyasalardır ve sürekli olarak uydukları, uyguladıkları kendi kuralları vardır.
Son olarak komisyonculardan bahsetmek gerekirse; alıcı ve satıcı arasında bağı kuran komisyoncular gerçekleşen işlemler sonucunda elde edilen kardan kendi paylarını alırlar. Alıcı ve satıcı arasında bilgi alışverişini sağlar ve borsaya emirlerini iletir. Aynı zamanda alıcı ve satıcı arasındaki sözleşmenin düzenlenmesini sağlar, yatırım danışmanlığı yapar ve portföy yöneticiliği yapar. Bütün bu işlemler sonucunda da komisyon alırlar.

Yatırım yapılan piyasalar ve yatırım araçları hakkında bilgiler verme amacıyla hizmet veren Para Kazanı adlı web sitemiz içerisinde yatırım yapmak isteyen ve yatırım yapan kişiler için bilgilendirici makaleler yayınlamaya devam edeceğiz. Gelecek yazılarımızda görüşmek dileğiyle.

Paylaşmak Güzeldir...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa Dön ↑