Borsa

Tarih: 9 Temmuz 2013

0

Borsada Fiyat Endeksleri

Borsa endeksleri ile hem forex piyasasında hem de borsalarda kazançlı yatırım işlemleri yapılmaktadır. Bu endeksler belirli sektörlere ait hisse senetlerini içermektedir ve bir hisse senedinde meydana gelen değişiklik endekse direkt yansımaktadır. Dünyada ünlü endekslerin çeşitli yöntemlerle hesaplanması söz konusudur.

Hisse senetlerinin fiyatlarında meydana gelen değişimleri ölçen endeksler genellikle iki çeşittir. Bunlardan birincisi, endeks kapsamındaki hisse senetlerinin nispi önemini dikkate almadan yalnızca genel fiyat seviyesini, bütün hisse senedi fiyatlarına eşit ağırlık veren aritmetik veya geometrik ortalama kullanarak hesaplayan basit endekslerdir.

Bir diğer endeks ise; hisse senedi fiyatlarının toplam piyasa değerleriyle ağırlıklandırıldığı çok sayıda hisse senedini ihtiva eden karmaşık endekslerdir.

Dünyaca ünlü endekslerin hesaplamaları ise şu şekildedir:

Dow Jones Ortalaması (DJA)

Hisse senedi endeksleri arasında en eski olanlarındandır ve Dow Jones ortalamaları ilk kez 1884 yılında The Wall Street Journal’da yayınlanmıştır. Dow Jones ortalamaları 4 tanedir:

  • Dow Jones Sınai Ortalaması (Dow Jones Industrial – DJI)
  • Dow Jones Bileşik Ortalaması (Dow Jones Composite – DJC)
  • Dow Jones Ulaşım Ortalaması (Dow Jones Transport – DJT)
  • Dow Jones Hizmetler Ortalaması (Dow Jones Services – DJS)

Dow Jones ortalamalarından en yaygın kullanılanı Dow Jones Sınai Ortalamasıdır. 1928 yılından bu yana 30 hisse senedini baz alarak hesaplanmaktadır. Bu hesaplama yönteminde dikkat edilmesi gereken nokta ise sermaye artırımına gidilmeden hisse senetlerinin sayısının arttırılması durumunda hatalı sonuç elde edilecektir. Bu nedenle, yeni baz değer hesaplanmalı ve formülde yerine konulmalıdır.

Standard & Poor’s Endeksleri (S&P 500)

Standard & Poor’s Endeksi ağırlıklı aritmetik ortalama esasına göre hazırlanmaktadır. Endeks içerisinde yer alan şirketlerin piyasa değeri ağırlıklı faktörünü teşkil etmektedir ve endeks New York borsasında işlem gören en önemli 500 şirketin hisse senetlerini kapsamaktadır.

S&P 500 endeksi içinde yer alan hisse senetleri;

  • 400’ü büyük sanayi kuruluşları (IBM, Ford, ITT, GM)
  • 40’ı kamu hizmeti yapan kuruluşları,
  • 20’si ulaştırma,
  • 40’ı finans kuruluşlarıdır.

S&P 500 endeksi içerisinde yer alan kuruluşların toplam piyasa değeri New York borsasında kayıtlı şirketlerin piyasa değerinin % 80’ine ulaşmaktadır. (1941 = 10) esasına göre yürütülmekte ve Chicago Mercantile Exchange (Chicago Ticaret Borsası) piyasasında endeks olarak alım – satımı yapılabilmektedir.

New York Borsası Bileşik Endeksi (NYSE – Composite)

New York borsasında işlem gören ve çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren 1500 tane şirketin hisse senetlerine dayalı olarak bu endeks 1965 = 50 esasına göre yürütülmektedir. Hesaplanma şekli ise S&P 500 endeksi ile aynıdır. New York Vadeli İşlemler Borsası’nda alım – satım işlemleri yapılmaktadır.

Amerikan Hisse Senedi Borsası Fiyat Değişim Endeksi (AMEX)

AMEX Borsası’nda işlem gören tüm hisse senetlerini kapsamaktadır. Fiyat ortalamalarındaki değişimleri yansıtan bir endekstir. Basit aritmetik ortalama yöntemi kullanılarak bütün hisse senedi fiyatlarındaki değişimlerin toplamı, hisse senedi sayısına bölünerek hesaplanmaktadır.

Tokyo – Nikkei Endeksi

Tokyo Borsası birinci pazarına kayıtlı şirketlerin hisse senetlerini kapsamaktadır. Bu endeksin alım satım işlemleri Tokyo’da yapılmamaktadır. Nikkei Endeksi Singapur Borsası Vadeli İşlem Piyasası’nda (Singapore Stock Exchange – SIMEX) alınıp satılabilmektedir.

Borsa İstanbul Endeksleri

Borsa İstanbul içerisinde işlem gören hisse senetlerinin fiyat ve getirilerinin bütünsel ve sektörel bazda performanslarının ölçülmesi amacı ile oluşturulan BIST Hisse Senetleri Piyasası Endeksleri, belli özellikleri kapsayacak şekilde farklı yöntemlerle hesaplanmaktadır.

BIST 100 Endeksi, 1986 yılında borsanın kurulu ile 40 şirketle başlamıştır ve ilerleyen süreçte 100 şirketin hisse senetlerini kapsar bir yapıya kavuşmuştur.

BIST 30 Endeksi, Vadeli İşlemler Piyasası’nda kullanılmak üzere, menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç Ulusal Pazar’da işlem gören şirketlerden piyasa değeri ve işlem görme oranlarındaki benzer özelliklere göre seçilen 30 şirketin hisse senetlerini içermektedir.

BIST Tüm Endeksi, menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç, Ulusal Pazar’da işlem gören tüm hisse senetlerini içermektedir.

Sektör endeksleri ve alt sektör endeksleri ise;

  • Sanayi Endeksi (gıda, tekstil, orman ürünleri, petrol ürünleri, taş, metal, makine)
  • Hizmetler Endeksi (Elektrik, ulaştırma, turizm, ticaret)
  • Mali Endeks (banka, sigorta, finansal kiralama, holding, gayrimenkul, yatırım ortaklıkları)
Paylaşmak Güzeldir...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa Dön ↑